Zasilanie elektryczne samolotu

Dział dla początkujących pilotów. Uwaga - przed zadaniem pytania sprawdź (SZUKAJ) czy dany temat nie był już poruszany.

Moderatorzy: PZL Belfegor, RzEmYk

rafkawasaki
Cadet
Cadet
Posty: 29
Rejestracja: pt 14 maja, 2010 14:19
Skąd jesteś: EPKT

Zasilanie elektryczne samolotu

Post autor: rafkawasaki »

Proszę o wyjaśnienie dotyczące układów zasilania w energie elektryczną samolotu. kiedy i jakie się uruchamia i w jakich kolejnościach. Do czego służy APU, Zasilanie z zewnątrz i.t.d
Awatar użytkownika
wojtek_84
Jet Captain
Jet Captain
Posty: 932
Rejestracja: pn 10 maja, 2010 16:09
Skąd jesteś: EPKT

Post autor: wojtek_84 »

A mógłbyś nieco bardziej sprecyzować swoje oczekiwania? Na ten temat można napisać książkę...

Na przykład jaki rodzaj samolotów Cię interesuje - bo nieco inaczej to wygląda w Cessnie czy Baronie, a inaczej w Boeingu 747 czy C-130...

Generalnie - zasilania samolotu z akumulatorów pozwala na działanie systemów przez pewien czas i na rozruch silnika w samolotach lotnictwa ogólnego.

Im większy silnik tym większa energia potrzebna do rozruchu więc potem dochodzi APU - pomocnicza jednostka mocy, czyli silnik, który napędza generator i (w zależności od potrzeb) instalacje pneumatyczne, hydrauliczne itd. Dzięki wytworzonej mocy można uruchamiać główne silniki.

Zasilanie zewnętrzne potrzebne jest kiedy zasilanie wewnętrzne nie jest wystarczające. Np. w sytuacji kiedy akumulatory są rozładowane lub w sytuacji kiedy akumulatory nie są w danej maszynie wystarczające do uruchomienia samolotu (raczej starsze maszyny). Zasilanie zewnętrzne może być podłączone jeśli samolot stoi przez dłuższy czas z włączoną instalacją elektryczną - po to, żeby nie używać niezbyt ekonomicznej APU.
TytusPZL
Turboprop Captain
Turboprop Captain
Posty: 242
Rejestracja: pn 06 kwie, 2009 14:48
Skąd jesteś: Tarnów, D. T.

Post autor: TytusPZL »

APU, to silnik pomocniczy, zazwyczaj mały silnik odrzutowy napędzający wyłącznie generator prądu (czasem też sprężarkę powietrza do układów napędzanych pneumatycznie, a dzięki elektrycznym pompom można mieć też hydraulikę, bo prądu dostarcza APU). Uniezależnia on samolot od zasilania z lotniska (poprzez kable), co skraca czas obsługi przed lotem. Znajduje się zwykle w tylnej, ogonowej części kadłuba. Zasilany jest tym samym paliwem i z tych samych zbiorników, co silniki główne. Dzięki APU samolot nie potrzebuje ogromnych i diabelnie ciężkich akumulatorów aby mieć zasilanie dla rozruszników silników głównych, ani tym bardziej podpinania pod kable na lotnisku.

EDIT:
Wojtek, ubiegłeś mnie o parę sekund. Poza tym, myślę, że koledze nie potrzebna wiedza inżyniera, tylko ogólne pojęcie "co to je i z czym się to je"

EDTI 2:
W sumie troszkę źle podałem. Poprawnie i w miarę prostym językiem o APU znajdziesz poniżej
http://pl.wikipedia.org/wiki/Auxiliary_power_unit
Ostatnio zmieniony sob 14 sie, 2010 20:03 przez TytusPZL, łącznie zmieniany 1 raz.
Awatar użytkownika
wojtek_84
Jet Captain
Jet Captain
Posty: 932
Rejestracja: pn 10 maja, 2010 16:09
Skąd jesteś: EPKT

Post autor: wojtek_84 »

Wikipedia pisze:W niektórych samolotach jednostka APU dostarcza energii elektrycznej także podczas lotu
Czy ktoś pamięta, które stosują takie rozwiązanie?

Swoją drogą - z tym powietrzem zasilającym silniki podczas rozruchu, warto wspomnieć taką ciekawostkę jak silniki tłokowe zasilające turbinę podczas rozruchu dawno dawno temu (choć może się mylę i gdzieś taki patent działa do dziś). Lata za to trochę silników odrzutowych (turboodrzutowych), które mają rozrusznik w postaci zabudowanej turbiny gazowej o mocy kilkudziesięciu kW.
Awatar użytkownika
RzEmYk
Moderator
Moderator
Posty: 2749
Rejestracja: pt 18 lut, 2005 01:25
Skąd jesteś: KDA

Post autor: RzEmYk »

APU może dostarczać prąd w razie awarii generatorów w silnikach oraz wymagane jest jego włączenie przy podejściach CAT II i CAT III. Istnieje pewien graniczny pułap działania APU, chyba coś w okolicach FL260, nie jestem w stanie tego teraz zweryfikować.

Włączanie silnika odrzutowego silnikiem spalinowym miało miejsce już w czasie II W.Ś. w niemieckim myśliwcu Komet. Później silniki spalinowe wykorzystywano jako napęd dla sprężarek silników turboodrzutowych, jednak miało to więcej wad niż zalet, które zakończyły tą linię rozwoju.
Zapraszam do opcji Szukaj!
Blaszak: MSI MAG B650 TOMAHAWK, Ryzen 7 7800X3D, DDR5 2x32GB, Arctic Liquid Freezer II 2x120, RTX4080S, W11
Awatar użytkownika
wojtek_84
Jet Captain
Jet Captain
Posty: 932
Rejestracja: pn 10 maja, 2010 16:09
Skąd jesteś: EPKT

Post autor: wojtek_84 »

Włączanie silnika odrzutowego silnikiem spalinowym miało miejsce już w czasie II W.Ś. w niemieckim myśliwcu Komet
W Me 262. Komet miał silnik rakietowy.
Awatar użytkownika
RzEmYk
Moderator
Moderator
Posty: 2749
Rejestracja: pt 18 lut, 2005 01:25
Skąd jesteś: KDA

Post autor: RzEmYk »

Przepraszam, z pamięci piszę. To chyba będzie w takim razie Salamander, ten "samolot dla ludu", drewniany górnopłat, z jednym silnikiem zamontowanym nad kadłubem. Coś na wzór V1.
Zapraszam do opcji Szukaj!
Blaszak: MSI MAG B650 TOMAHAWK, Ryzen 7 7800X3D, DDR5 2x32GB, Arctic Liquid Freezer II 2x120, RTX4080S, W11
Awatar użytkownika
wojtek_84
Jet Captain
Jet Captain
Posty: 932
Rejestracja: pn 10 maja, 2010 16:09
Skąd jesteś: EPKT

Post autor: wojtek_84 »

Salamander też miał silnik z rozrusznikiem spalinowym - ciekawe, że w obu przypadkach były to dwusuwy działające na innym paliwie niż silniki odrzutowe...

Rozrusznik w postaci turbiny gazowej miały (albo nadal mają) silniki w Tu-95. Przynajmniej chodził na to samo paliwo co główne silniki.

Na przekór temu co piszą w Wiki APU pojawiły się już cywilnych w samolotach tłokowych - na długo przed Boeingiem 727.
rafkawasaki
Cadet
Cadet
Posty: 29
Rejestracja: pt 14 maja, 2010 14:19
Skąd jesteś: EPKT

Post autor: rafkawasaki »

Interesuje mnie zasilanie w Cesna, Baron i 737. A jak wygląda sytuacja w ATR, który z tego co mi wiadomo nie posiada APU
aliant
Light Planes Captain
Light Planes Captain
Posty: 70
Rejestracja: sob 30 sty, 2010 22:51
Skąd jesteś: Jaktorów

Post autor: aliant »

W ATR włącza się prawy silnik w tzw. trybie HOTEL.
Obrazek
Awatar użytkownika
wojtek_84
Jet Captain
Jet Captain
Posty: 932
Rejestracja: pn 10 maja, 2010 16:09
Skąd jesteś: EPKT

Post autor: wojtek_84 »

Małe Cessny i Baron mają tylko akumulatory i to wystarcza. W przypadku samolotów dwusilnikowych kolejność uruchamiania jest następująca - akumulatory, silnik nr 1, generator silnika nr 1, silnik nr 2, generator silnika nr 2.

W 737 APU dostarcza energii elektrycznej i powietrza dodatkowego (bleed air). Energia elektryczna dostarczana jest w sytuacji kiedy silniki są wyłączone, a akumulatory rozładowane, a także podczas lotu na jednym silniku. Standardowo na ziemi (podczas krótkich postojów bez podłączenia do zasilania zewnętrznego) i podczas startu używa się akumulatorów.

Powietrza dodatkowego używa się do rozruchu silników oraz na ziemi i podczas startu do zapewnienia pracy klimatyzacji i urządzeń kabiny ciśnieniowej. W trakcie wznoszenia (ale nie wiem w którym momencie) ciśnienie kabiny i klimatyzację przełącza się na silniki.

W niektórych 737 APU dostarcza energii elektrycznej na ziemi odciążając baterie.


W samolotach turbośmigłowych na ogół nie ma APU. Silniki są na małych obrotach znacznie bardziej ekonomiczne od odrzutowych, a instalacje elektryczne nie mają takiego poboru mocy. Standardowym rozwiązaniem jest pozostawienie jednego silnika włączonego podczas krótkich postojów na lotniskach pozbawionych infrastruktury. Samolot, którym kiedyś leciałem stał tak z jednym silnikiem uruchomionym przez 2 godziny czekając na rozładowanie naszych bagaży i załadowanie bagaży i pasażerów, którzy lecieli z powrotem.

Oczywiście to nie jest reguła i niektóre samoloty turbośmigłowe mają APU. Np w Dash-8 APU jest opcją.
Ostatnio zmieniony pt 13 sie, 2010 13:37 przez wojtek_84, łącznie zmieniany 1 raz.
PZL Belfegor
Moderator
Moderator
Posty: 2849
Rejestracja: sob 19 lut, 2005 14:55
Skąd jesteś: Warszawa

Post autor: PZL Belfegor »

Poza tym, myślę, że koledze nie potrzebna wiedza inżyniera, tylko ogólne pojęcie "co to je i z czym się to je"
Wojtek przecież napisał ogólnie i bardzo przystępnie.
Ciekawostką są APU dostarczające jedynie sprężonego powietrza (energia elektryczna nadal czerpana jest z akumulatorów lub źródła zewnętrznego), które można spotkać np. w Jaku-40 czy Ka-50 (tu, by było jeszcze ciekawiej APU można zaprząc do generatora, ale jedynie przez użycie turbo, do którego podłączenia potrzebna jest obsługa naziemna).
Swoją drogą - z tym powietrzem zasilającym silniki podczas rozruchu, warto wspomnieć taką ciekawostkę jak silniki tłokowe zasilające turbinę podczas rozruchu dawno dawno temu (choć może się mylę i gdzieś taki patent działa do dziś).
Ba, w celu rozkręcenia turbiny wykorzystywano też ładunki prochowe i paliwo rakietowe ;)
Awatar użytkownika
RzEmYk
Moderator
Moderator
Posty: 2749
Rejestracja: pt 18 lut, 2005 01:25
Skąd jesteś: KDA

Post autor: RzEmYk »

wojtek_84 pisze:Powietrza dodatkowego używa się do rozruchu silników oraz na ziemi i podczas startu do zapewnienia pracy klimatyzacji i urządzeń kabiny ciśnieniowej. W trakcie wznoszenia (ale nie wiem w którym momencie) ciśnienie kabiny i klimatyzację przełącza się na silniki.
Ja bym powiedział, że APU wyłącza się najczęściej zaraz po włączeniu siilników w celach oszczędzania paliwa, a więc $ lub €.
Przy starcie wyłącza się PACKi, włącza przy rozpoczęciu wznoszenia.
Zapraszam do opcji Szukaj!
Blaszak: MSI MAG B650 TOMAHAWK, Ryzen 7 7800X3D, DDR5 2x32GB, Arctic Liquid Freezer II 2x120, RTX4080S, W11
aliant
Light Planes Captain
Light Planes Captain
Posty: 70
Rejestracja: sob 30 sty, 2010 22:51
Skąd jesteś: Jaktorów

Post autor: aliant »

PACKi w niektórych samolotach trzeba też wyłączyć przed rozruchem silników, patrz Boeing 777. W jednym z filmów ITVV widziałem że APU wyłączali dopiero po starcie, ale nie wiem w którym to było jak mi się przypomni to edytuje.
Obrazek
Awatar użytkownika
RzEmYk
Moderator
Moderator
Posty: 2749
Rejestracja: pt 18 lut, 2005 01:25
Skąd jesteś: KDA

Post autor: RzEmYk »

No to już jest taka "oczywista oczywistość" ;) Chyba tylko B747 może uruchamiać silniki z jednym (z trzech) packiem włączonym.
Zapraszam do opcji Szukaj!
Blaszak: MSI MAG B650 TOMAHAWK, Ryzen 7 7800X3D, DDR5 2x32GB, Arctic Liquid Freezer II 2x120, RTX4080S, W11
Awatar użytkownika
concorde35
Cadet
Cadet
Posty: 7
Rejestracja: pt 27 sie, 2010 08:07
Skąd jesteś: EPGD

Post autor: concorde35 »

APU czyli Auxiliary Power Unit to pomocniczy zespół napędowy.

używa się go gdy padną generatory aby była energia elektryczna podczas lotu jakby padły silniki. Wiem że w awionetkach ich nie ma
ODPOWIEDZ